Các khái niệm cần làm rõ

Trước khi bắt đầu thì, chúng ta cần phân biệt rõ giới tính (nam/nữ) và tình dục. Đây là điều mà đa phần chúng ta hay bị nhầm lẫn.

• Giới tính sẽ bao gồm giới tính sinh học (khách quan) và bản dạng giới (chủ quan):

Giới tính sinh học (Biological sex): Đây hoàn toàn là yếu tố khách quan liên quan đến genes của mỗi cá thể. Do các yếu tố sinh học quyết định, bao gồm nhiễm sắc thể (XX hoặc XY), hormone (testosterone hoặc estrogen), và các đặc điểm giải phẫu sinh dục (âm đạo, dương vật, v.v.).

Bản dạng giới hay nhận dạng giới tính (Gender identity): Trái với khái niệm “Giới tính sinh học” thì đây hoàn toàn cách 1 người tự nhìn nhận chủ quan về giới tính của họ. “Bạn cảm thấy bản thân bạn là nam hay nữ?” Câu trả lời cho câu hỏi này chính là Gender identity của bạn.

• Tình dục sẽ bao gồm xu hướng và hành vi tình dục:

Xu hướng tình dục (Sexual orientation): Xu hướng bị thu hút về mặt cảm xúc và tình dục đối với người khác bao gồm: khác giới, cùng giới, lưỡng giới hoặc hoàn toàn không bị thu hút bởi giới tính nào cả.

Xu hướng đồng giới trong tiếng Anh là Homosexual (homo trong tiếng Hi lạp có nghĩa là giống nhau) thường được hay dùng cho đồng giới nam.  Trong khi lesbian thường được gọi cho đồng giới nữ.

Hành vi tình dục (Sexual activity): Hành vi tình dục là cách một người thực hiện việc quan hệ tình dục. Hành vi tình dục có thể khác xu hướng tình dục. Ví dụ nam giới gay có thể cưới vợ sinh con để phù hợp với khía cạnh đạo đức xã hội.

Tình dục đồng giới đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử nhân loại.
Bức tranh trên mô tả những cặp đôi đồng tính nam ở Roma (Italy) từ thế kỷ thứ 5 Trước Công nguyên

LGB hay LGBT?

LGBT (viết tắt của lesbians, gay men, bisexual, transgender) vốn dĩ đã rất phổ biến khi nói về tình dục đồng giới.

Tuy nhiên, Transgender hay người chuyển giới là khái niệm thuộc về định nghĩa giới tính. Như đã trình bày thì xu hướng tình dục khác biệt hoàn toàn với giới tính do vậy biết một người chuyển giới không đồng nghĩa với việc hiểu được xu hướng của họ là như thế nào.  

Vì vậy khi nói về xu hướng tình dục thì sử dụng cụm từ LGB sẽ là chính xác hơn cả.

Sự đa dạng của xu hướng tình dục

Xu hướng tình dục thay vì lâu nay mọi người hay nghĩ là 1 thái cực chẳng hạn thẳng, không thẳng hay lưỡng giới thì nên hiểu như một phổ (spectrum). Điều này có nghĩa là mọi thứ sẽ chỉ ở mức tương đối. Chẳng hạn là sẽ có những người thích cả hai giới nhưng có thể thiên về nam hơn hoặc thiên về nữ hơn.

Nhìn biểu đồ như bác sĩ chia sẻ thì để đơn giản người ta chia phổ này ra làm 5 phân loại. Đa phần xu hướng tình dục nằm ở chiều hướng khác giới. Tỷ lệ này chiếm đến gần 90% dân số nói chung.

Có bạn đã từng hỏi bác sĩ “liệu sau 21 tuổi, xu hướng tình dục có bị đóng khung hay không”, thì bác sĩ sẽ trình bày cho mọi người để hiểu rõ về khía cạnh này

Nhìn chung, thay đổi xu hướng tình dục của một ai đó là rất khó và gần như không thể.

Có một số điểm quan trọng cần lưu ý

Thứ nhất, cần phân biệt xu hướng tình dục và hành vi tình dục.

Xu hướng tình dục thuộc về cảm xúc, là xu hướng mình bị hấp dẫn bởi một ai đó. Hành vi tình dục lại là cách mà mình sẽ thực hiện chuyện tình dục như thế nào.

Cảm xúc của con người là một điều rất là thật, rất khó chối cãi. Từ trong thâm tâm, việc bạn thích một ai đó, yêu một ai đó hay ghét một ai đó là hoàn toàn tự nhiên và hoàn toàn rõ ràng.

Vì vậy việc bạn cảm thấy thích, hấp dẫn về mặt tính dục bởi một ai đó là điều hết sức thật và không thể phủ định hay thay đổi. Có chăng là nhiều người sẽ lựa chọn thay đổi hành vi tình dục, chẳng hạn cưới vợ sinh con để phù hợp về mặt xã hội, đạo đức,...

Thứ hai, đã có những thử nghiệm nhằm thay đổi xu hướng tình dục nhưng không thành công.

Một poster từ những năm 1960 về việc chữa trị đồng tính

Từ những năm 1950-1960, nhiều nam giới đồng tính đã thử thay đổi xu hướng tình dục bằng các liệu pháp tâm lý. Ngoài ra còn có các hội nhóm lập ra để giúp loại bỏ xu hướng tình dục đồng giới nhất là các hội nhóm tôn giáo.

Tuy nhiên hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ (APA) đã kết luận rằng không có bằng chứng cho thấy bất kì phương thức điều trị nào như vậy là thành công. Ngoài ra, việc điều trị còn dẫn đến lo âu, trầm cảm, thậm chí tự sát.

Vì vậy từ năm 2019, 18 bang và nhiều thành phố ở Mỹ ban hành luật cấm các hình thức như vậy.

Lời kết

Xu hướng tính dục và giới tính là những khái niệm khác biệt.

Xu hướng tình dục là một phần tự nhiên và không thể thay đổi của mỗi người. Và mình nên nhìn nhận xu hướng tình dục như là một phổ (spectrum) hơn là đóng khung nó vào từng khái niệm như les, gay, bi, straight, ... Việc đóng khung như vậy sẽ như là những cỗ quan tài, đóng chặt và nhốt chết chúng ta ở bên trong vậy.