Ung thư tuyến tiền liệt: nguyên nhân, triệu chứng và phát hiện sớm thế nào?

Ung thư tuyến tiền liệt là gì?

Tuyến tiền liệt là một tuyến nhỏ nằm dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo.

Tuyến tiền liệt nằm ngay dưới bàng quang

Tuyến này sản xuất ra chất lỏng trong tinh dịch, giúp nuôi dưỡng và vận chuyển tinh trùng.

Khi các tế bào trong tuyến tiền liệt phát triển không kiểm soát dẫn đến hình thành một khối u ác tính, chúng ta gọi đó là ung thư tuyến tiền liệt.

Đây là một loại ung thư phổ biến ở nam giới trên toàn thế giới.

Các loại ung thư tuyến tiền liệt hay gặp

Hầu hết các trường hợp ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư tuyến (đọc trên kết quả giải phẫu bệnh là adenocarcinoma).

Tuy nhiên, có một số loại ung thư hiếm gặp khác có thể phát triển trong tuyến tiền liệt như sarcoma, ung thư tế bào chuyển tiếp, u thần kinh nội tiết… mỗi loại như vậy sẽ có độ ác tinh và tốc độ phát triển khác nhau. 

Ung thư tuyến tiền liệt cũng được phân loại dựa trên tốc độ phát triển của nó, bao gồm:

• Phát triển nhanh: Khối u phát triển nhanh và có thể di căn ra các bộ phận khác của cơ thể trong một thời gian ngắn, chẳng hạn như xương.

• Phát triển chậm: Khối u phát triển chậm và ít có khả năng lan rộng.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của ung thư tuyến tiền liệt

Dù chưa có nguyên nhân cụ thể gây ra ung thư tuyến tiền liệt, nhưng có nhiều yếu tố nguy cơ đã được xác định, có thể kể đến như:

• Nam giới trên 50 tuổi có nguy cơ cao mắc ung thư tuyến tiền liệt. Khi tuổi càng cao, khả năng mắc bệnh càng lớn.

• Nếu trong gia đình có người thân (cha, anh em trai) mắc ung thư tuyến tiền liệt, nguy cơ mắc bệnh của bạn sẽ cao hơn. Nguy cơ này còn tăng nếu người thân mắc bệnh ở độ tuổi trẻ.

• Một số thay đổi gen có thể được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, tăng nguy cơ mắc bệnh.

• Nguy cơ cao hơn ở người gốc Phi. Người châu Á có nguy cơ thấp hơn.

• Sự thay đổi bất thường về mức độ hormone Testosterone.

• Chế độ ăn nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo từ động vật.

• Ăn ít rau xanh và trái cây.

• Lối sống ít vận động và không tập thể dục đều đặn.

• Nam giới thừa cân hoặc béo phì.

• Hút thuốc lá.

• Những người làm việc trong môi trường tiếp xúc với hóa chất độc hại, như công nhân trong ngành kim loại, có nguy cơ cao hơn.

Các biện pháp phát hiện sớm của ung thư tuyến tiền liệt

Phát hiện sớm là yếu tố cốt lõi, giúp chữa trị ung thư tuyến tiền liệt hiệu quả và ít để lại di chứng.

Nếu thuộc trong các nhóm dưới đây, quý ông nên thực hiện tầm soát ung thư tuyến tiền liệt càng sớm càng tốt.

1. Nam giới từ 50 tuổi trở lên, không có yếu tố nguy cơ cao

2. Nam giới từ 45 tuổi trở lên có yếu tố nguy cơ cao như:

• Những người có cha hoặc anh/ em trai mắc ung thư tuyến tiền liệt nên bắt đầu tầm soát từ tuổi 45.
• Nam giới gốc Phi.

3. Nam giới từ 40 tuổi trở lên có nguy cơ rất cao như:

• Có nhiều người thân (cha, anh em trai, ông, chú) đều bị ung thư tuyến tiền liệt ở độ tuổi sớm.

Khi đến khám, bác sĩ sẽ thực hiện hai phương pháp chính để phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt là:

1. Thăm khám trực tràng bằng ngón tay

Bác sĩ sẽ sử dụng ngón tay có găng tay, được bôi trơn vào trực tràng của bạn để kiểm tra tuyến tiền liệt nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Đây là một trong những việc bắt buộc phải thực hiện đối với mọi trường hợp nghi ngờ bệnh lý tuyến tiền liệt.

2. Xét nghiệm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA)

Đây là xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ PSA, một loại protein được sản xuất bởi tuyến tiền liệt.

Nồng độ PSA cao có thể chỉ ra ung thư tuyến tiền liệt, nhưng không khẳng định hoàn toàn.

PSA cao còn do nhiều nguyên nhân khác như viêm hoặc chấn thương tuyến tiền liệt.

Nếu nghi ngờ, bác sĩ có thể cho chỉ định sinh thiết để xác định chẩn đoán có phải ung thư hay không.

Các triệu chứng sớm của ung thư tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt có thể diễn tiến âm thầm, không gây ra triệu chứng trong giai đoạn đầu.

Chỉ có một số dạng ung thư phát triển nhanh, xâm lấn cơ quan xung quanh sẽ để lại triệu chứng rõ ràng trong một thời gian ngắn.

Đọc đến đây, trong bạn đang bắt đầu lo lắng đúng không?

Lo lắng cũng chỉ làm bạn có những năng lượng tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến tâm lý mà thôi.

Tuy nhiên, hãy nắm một số triệu chứng sau, để đi khám càng sớm càng tốt:

• Vấn đề đi tiểu: Đi tiểu thường xuyên, dòng nước tiểu yếu hoặc chảy nhỏ giọt, tiểu ra máu.

• Vấn đề về tình dục: Rối loạn cương dương, xuất tinh đau.

• Đau hoặc tê: Yếu hoặc tê ở chân và bàn chân, đi tiêu tiểu mất kiểm soát.

Vậy khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Nếu bạn đang thuộc vào nhóm người cần tầm soát mà chưa thực hiện thì nên đi gặp bác sĩ để tầm soát.

Còn nếu bạn đang có triệu chứng, thì hãy đi càng sớm càng tốt.

Đừng lo, không phải các dấu hiệu bạn đang có như vấn đề đi tiểu hoặc tình dục đều chắc chắn là ung thư tuyến tiền liệt.

Hãy lắng nghe cơ thể chính mình và tìm kiếm sự giúp đỡ của chuyên gia khi còn có thể.