Tràn dịch màng tinh hoàn (bệnh d.á.i nước) là gì? Cách nhận biết và chữa trị

Bìu to do ứ nước?

Tràn dịch màng tinh hoàn hay còn gọi là tràn dịch tinh mạc (một số nơi gọi là "dái nước"), là tình trạng tích tụ chất dịch lỏng trong bìu, xung quanh tinh hoàn.

Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào nhưng phổ biến nhất là ở trẻ sơ sinh và nam giới trên 40 tuổi.

Tràn dịch màng tinh hoàn có thể xuất hiện mà không có nguyên nhân rõ ràng. Đối với hầu hết mọi người, tràn dịch màng tinh hoàn là tình trạng tạm thời và không phải là vấn đề nguy hiểm.

Ở trẻ sơ sinh

Trong giai đoạn cuối thai kỳ, tinh hoàn của trẻ di chuyển từ bụng xuống bìu.

Bìu là túi da giữ tinh hoàn sau khi chúng di chuyển xuống.

Trong quá trình phát triển, mỗi tinh hoàn được bao quanh bởi một túi tự nhiên chứa dịch. Thông thường, túi này sẽ tự đóng lại và cơ thể hấp thụ dịch bên trong trong năm đầu đời của trẻ. Tuy nhiên, đối với những trẻ mắc tràn dịch màng tinh hoàn, điều này không xảy ra. Trẻ sinh non có nguy cơ cao hơn mắc bệnh.

Ở người lớn

Tràn dịch màng tinh hoàn cũng có thể xuất hiện ở nam giới trên 40 tuổi.

Nó có thể xuất hiện do viêm nhiễm hoặc chấn thương ở bìu, hoặc do không hấp thụ dịch đúng cách. Các tế bào biểu mô trong túi dịch sản xuất và hấp thụ dịch liên tục, và sự rối loạn chức năng của các tế bào này có thể dẫn đến sự tích tụ dịch.

Viêm nhiễm do vi khuẩn hoặc chấn thương cũng có thể gây ra tràn dịch màng tinh hoàn.

Các nguyên nhân khác

Các ca phẫu thuật trước đó ở vùng bìu có thể làm tăng nguy cơ hình thành tràn dịch màng tinh hoàn.

Mặc dù hiếm, nhưng các khối u hoặc ung thư tinh hoàn có thể gây ra tình trạng này như một triệu chứng phụ.

Triệu chứng nhận biết bìu ứ nước

Một số triệu chứng điển hình như:

• Sưng to một hoặc cả hai bên bìu: Đây là triệu chứng dễ nhận biết nhất, có thể không thay đổi kích thước hoặc tăng rất chậm. Người bệnh thường khó chịu vì bệnh ảnh hưởng đến thẩm mỹ vùng kín.

• Cảm giác nặng nề hoặc khó chịu ở bìu: Thường không gây đau đớn nhưng có thể tạo cảm giác không thoải mái.

• Đôi khi có đau nhẹ hoặc không đau: Cảm giác đau không rõ ràng và có thể biến mất sau một thời gian.

• Kích thước bìu thay đổi trong ngày: Bìu có thể lớn hơn vào buổi tối sau một ngày hoạt động và giảm kích thước khi nằm nghỉ.

• Đi tiểu khó khăn, do một số trường hợp bìu căng quá to.

Bên cạnh đó, những triệu chứng nghiêm trọng cần lưu ý phải đi bệnh viện ngay như:

• Đau dữ dội đột ngột.

• Đi tiêu khó khăn, bụng chướng.

• Sưng, chảy dịch bất thường, kèm theo sốt.

Chẩn đoán bệnh thế nào

Các bác sĩ sẽ thực hiện khám lâm sàng để chẩn đoán tràn dịch màng tinh hoàn.

Nếu có tràn dịch, bìu sẽ sưng nhưng không đau.

Bác sĩ có thể chiếu sáng qua bìu để xác định có dịch bên trong hay không (tràn dịch màng tinh hoàn cho phép ánh sáng truyền qua).

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu bạn ho hoặc rặn để kiểm tra thoát vị bẹn kèm theo.

Siêu âm vùng bẹn bìu là phương pháp chẩn đoán hình ảnh vừa đủ để xác định bệnh. Các bác sĩ cũng có thể lấy mẫu máu hoặc nước tiểu để kiểm tra nhiễm trùng.

Phương pháp điều trị bìu ứ nước

Ở trẻ sơ sinh, tràn dịch màng tinh hoàn thường tự hết trong khoảng một năm. Nếu không tự hết hoặc trở nên lớn, có thể cần phẫu thuật.

Ở người lớn, tràn dịch màng tinh hoàn có thể tự khỏi nếu do viêm nhiễm đã được điều trị. Nếu tràn dịch lớn hoặc không tự hết, có thể cần phẫu thuật để loại bỏ.

Phẫu thuật loại bỏ tràn dịch màng tinh hoàn được thực hiện dưới gây mê hoặc gây tê tủy sống.

Một vết cắt nhỏ sẽ được thực hiện ở bìu hoặc bẹn để loại bỏ dịch.

Tuy gọi là phẫu thuật nhưng bạn sẽ không phải nằm viện lâu (thường chỉ 1 ngày, một số tình huống có thể về trong ngày).

Bác sĩ sẽ đặt một băng lớn và có thể cần ống dẫn lưu ở bìu trong vài hôm.

Chăm sóc sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, bạn sẽ có thể trở lại hoạt động bình thường trong vài tuần.

Tránh các hoạt động gắng sức và giữ vệ sinh vùng mổ để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau và khuyên dùng túi đá để giảm sưng.

Tôi trả lời bạn các câu hỏi thường gặp về tràn dịch tinh mạc

Tràn dịch màng tinh hoàn có phải là ung thư không?

Không, tràn dịch màng tinh hoàn thường không phải là ung thư. Mặc dù có thể gây khó chịu hoặc xấu hổ, phần lớn chúng là vô hại. Tuy nhiên, nếu bạn gặp sưng hoặc khó chịu bất thường, hãy đi kiểm tra để đảm bảo an toàn nhé.

Tràn dịch màng tinh hoàn có phổ biến không?

Có, khoảng 10% trẻ sơ sinh nam bị tràn dịch màng tinh hoàn, đặc biệt là trẻ sinh non. Trong khi đó, chỉ khoảng 1% nam giới trưởng thành có khả năng bị tràn dịch màng tinh hoàn.

Tôi có thể tự điều trị tràn dịch màng tinh hoàn tại nhà không?

Được, trong hầu hết các trường hợp. Trừ khi có kèm theo tình trạng như thoát vị bẹn, bạn thường không cần can thiệp y tế. Nhưng nếu tràn dịch kéo dài hơn 6 tháng ở người lớn, hoặc hơn 12 tháng ở trẻ nhỏ, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Tràn dịch màng tinh hoàn có tự khỏi không?

Có thể. Nhiều trường hợp tràn dịch màng tinh hoàn tự khỏi mà không cần phẫu thuật hay chọc hút. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, bạn nên gặp bác sĩ để kiểm tra.

Phẫu thuật tràn dịch màng tinh hoàn có gây vô sinh, rối loạn cương dương hoặc giảm testosterone không?

Không, tràn dịch màng tinh hoàn không gây ra những tình trạng này và hầu như luôn vô hại. Tuy nhiên, nếu bạn gặp sưng đau bìu, hãy đến gặp bác sĩ để loại trừ các tình trạng nghiêm trọng khác.

Có thể ngăn ngừa tràn dịch màng tinh hoàn không?

Không, không có biện pháp phòng ngừa nào được biết đến cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, để tránh tràn dịch màng tinh hoàn do chấn thương, hãy bảo vệ vùng kín kĩ lưỡng khi chơi thể thao.