Tiểu đêm: tại sao lại mắc phải và cách điều trị ra sao?

Tiểu đêm là tình trạng gì?

Đó là tình trạng thức dậy từ một lần trở lên trong suốt giấc ngủ về đêm để đi tiểu. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, thường không cần đi tiểu vào ban đêm, ngoại trừ khi có nguyên nhân bất thường.

Việc phải thức giấc nhiều lần để đi tiểu có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ, gây ra mệt mỏi, thiếu ngủ, thậm chí tác động tiêu cực đến tinh thần và sức khỏe tổng thể.

Tình trạng này thường gặp nhiều ở người cao tuổi, nhưng người trẻ cũng có thể mắc phải nếu có các bệnh lý tiềm ẩn hoặc thói quen sinh hoạt không lành mạnh.

Bạn sẽ khó có được một đêm ngon giấc nếu mắc phải chứng tiểu đêm này.

Bạn không cô đơn

Cứ 3 nam giới trên 30 tuổi thì sẽ có 1 người gặp vấn đề này và tỷ lệ sẽ ngày càng gia tăng theo tuổi tác.

Tuổi tác là một trong những yếu tố chính gây ra tiểu đêm. Khi chúng ta già đi, cơ thể sản sinh ít hormone chống lợi niệu hơn. Kết quả là cơ thể chúng ta ít giữ nước nhiều hơn. Điều này dẫn đến tăng sản xuất nước tiểu, đặc biệt là vào ban đêm. Cơ bàng quang cũng có thể yếu đi theo thời gian, khiến việc giữ nước tiểu trong bàng quang khó khăn hơn.

Tuy nhiên, tuổi già không phải là yếu tố duy nhất gây ra tiểu đêm. Các nguyên nhân phổ biến khác bao gồm nhiễm trùng đường tiết niệu mãn tính, uống quá nhiều chất lỏng (đặc biệt là cà phê và rượu bia) trước khi ngủ, nhiễm khuẩn bàng quang và thuốc lợi tiểu.

⟹ Tìm hiểu thêm về Nhiễm trùng đường tiểu: những điều phụ nữ cần biết để bảo vệ sức khỏe

Phụ nữ có thể gặp tình trạng tiểu tiện thường xuyên do mang thai và sinh nở. Thai sản cũng làm khối cơ vùng chậu và bàng quang bị yếu đi dẫn đến khó giữ được lượng nhiều nước tiểu.

Trong một số trường hợp, tiểu đêm là triệu chứng của một tình trạng sức khỏe tiềm ẩn như suy thận mạn, suy tim, tiểu đường và phì đại tuyến tiền liệt. Nó cũng có thể là triệu chứng của rối loạn giấc ngủ như ngừng thở khi ngủ tắc nghẽn hay mất ngủ.

Cùng tìm hiểu tình trạng tiểu đêm nhiều lần qua clip trên

Tại sao xảy ra hiện tượng tiểu đêm

Nó có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả nguyên nhân sinh lý và bệnh lý. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất:

Do mất cân bằng dịch

Mất cân bằng dịch xảy ra khi cơ thể nạp vào quá nhiều nước, rượu, hoặc các loại thức uống chứa caffeine, gây ra việc nước tiểu đào thải quá mức. Cơ thể phải đào thải hết lượng dịch này khiến bàng quang đầy nhanh chóng, đặc biệt là vào ban đêm.

Đây là nguyên nhân dễ nhận diện và dễ khắc phục nhất. Ngoài ra, các bệnh lý như đái tháo đường hoặc suy thận mạn tính cũng có thể khiến cơ thể mất cân bằng dịch, dẫn đến tình trạng trên.

Khi bạn nạp quá nhiều nước, cơ thể buộc phải đào thải hết lượng dịch này

Rối loạn thần kinh

Hệ thần kinh có vai trò điều khiển các tín hiệu từ bàng quang chuyển tới não để kiểm soát cảm giác buồn tiểu. Khi bàng quang chứa đầy khoảng 300-400ml chất lỏng, tín hiệu này sẽ được truyền tới não và kích thích cảm giác buồn tiểu.

Tuy nhiên, nếu có rối loạn thần kinh như hội chứng chèn ép tủy sống, bệnh Parkinson, xơ cứng rải rác,... thì quá trình truyền tín hiệu này sẽ bị rối loạn, dẫn đến tiểu nhiều lần, đặc biệt vào ban đêm.

⟹ Tìm hiểu thêm về RỐI LOẠN ĐI TIỂU: NHỮNG ĐIỀU BẠN CẦN BIẾT

Chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ nguy hiểm, khiến người bệnh ngưng thở trong thời gian ngắn khi ngủ. Điều này có thể dẫn đến việc tỉnh giấc thường xuyên và gây ra tình trạng tiểu nhiều vào ban đêm.

Những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ thường có tần suất tiểu đêm nhiều hơn so với người bình thường. Điều trị chứng ngưng thở khi ngủ có thể giúp giảm bớt tình trạng trên.

Chứng ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng khá nhiều đến giấc ngủ đêm

Rối loạn đường tiểu dưới

Rối loạn chức năng của đường tiểu dưới là nguyên nhân phổ biến gây ra hiện tượng tiểu đêm, đặc biệt ở người già.

Các bệnh lý như viêm bàng quang, phì đại tuyến tiền liệt, hoặc các rối loạn đường tiểu khác là nguyên nhân hàng đầu gây hội chứng đường tiểu dưới và khiến bệnh nhân tiểu đêm nhiều lần.

Việc rối loạn này làm ảnh hưởng đến bàng quang, nó gặp khó khăn trong việc cô đặc nước tiểu vào ban đêm, dẫn đến người bị luôn có cảm giác buồn tiểu và buộc cơ thể phải thức giấc để giải phóng.

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt

Phì đại tuyến tiền liệt là nguyên nhân hàng đầu gây tiểu đêm ở nam giới lớn tuổi.

Khi tuyến tiền liệt mở rộng, nó chèn ép vào niệu đạo và làm tắc nghẽn dòng chảy của nước tiểu, dẫn đến tình trạng tiểu không hết, khiến người bệnh thường xuyên buồn tiểu vào ban đêm.

Tình trạng này rất phổ biến ở nam giới trên 50 tuổi và cần được điều trị sớm để cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt hay còn gọi là tăng sinh tuyến tiền liệt

Thuốc điều trị

Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc lợi tiểu, có thể gây ra đi tiểu nhiều. Những loại thuốc thường gây ra tình trạng này là thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc phù ngoại biên ở mắt cá, bàn chân,...

Khi sử dụng, thuốc kích thích thận tạo ra nhiều nước tiểu hơn, dẫn đến việc đi tiểu nhiều lần, kể cả vào ban đêm.

Cách để không mắc phải tình trạng tiểu đêm

Phòng ngừa chứng tiểu đêm không khó nếu biết cách điều chỉnh lối sống và thực hiện một số biện pháp sau:

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Một trong những cách đơn giản nhất để cải thiện tình trạng tiểu đêm là điều chỉnh thói quen uống nước.

Hạn chế uống nhiều nước vào buổi tối, đặc biệt là các thức uống chứa cồn, caffeine, hoặc các thực phẩm kích thích bàng quang như đồ cay, ngọt.

Ngoài ra, việc duy trì giấc ngủ đúng giờ, tập thói quen đi tiểu trước khi đi ngủ, và tạo môi trường ngủ thoải mái cũng giúp giảm bớt tình trạng trên.

Duy trì ngủ đúng và đủ giấc giúp giấc ngủ của bạn cải thiện hơn

Kiểm soát bệnh lý nền

• Nếu tiểu đêm do bệnh lý, việc kiểm soát tốt các bệnh lý này là yếu tố quan trọng để phòng ngừa chứng tiểu đêm. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc điều trị nhằm giảm triệu chứng.
• Trong một số trường hợp bệnh lý nặng như phì đại tuyến tiền liệt hoặc các bệnh lý về tiết niệu nghiêm trọng, phẫu thuật có thể là lựa chọn điều trị cần thiết. Phẫu thuật giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn đường tiểu và khôi phục chức năng bàng quang.

Hãy tuân thủ đúng theo hướng dẫn của bác sĩ và điều trị bệnh từ gốc.

Tập thể dục và duy trì cân nặng ổn định

Tập luyện thể dục đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu và chức năng bàng quang. Đặc biệt, các bài tập Kegel được khuyến cáo cho phụ nữ sau sinh và người có cơ vùng chậu yếu.

Tăng cân quá mức có thể làm tăng áp lực lên bàng quang và gây ra tiểu đêm. Do đó, việc duy trì một lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống khoa học, tập thể dục đều đặn sẽ giúp hạn chế tình trạng này.

Tập thể dục để cơ thể khỏe mạnh từ sâu bên trong

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý có thể gây ra tiểu đêm. Điều này đặc biệt quan trọng với người lớn tuổi hoặc những người có nguy cơ mắc các bệnh lý như phì đại tuyến tiền liệt, suy thận, hoặc đái tháo đường.

Bác sĩ sẽ giúp được gì cho bạn

Nếu các triệu chứng tiểu đêm không cải thiện sau khi áp dụng các biện pháp trên, hãy đến gặp bác sĩ để được khám và tư vấn kỹ hơn. Bác sĩ sẽ giúp xác định nguyên nhân gốc rễ và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Bạn sẽ được yêu cầu ghi lại “Nhật ký đi tiểu” để đánh giá thói quen tiểu tiện của bạn. Ngoài ra, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm để xác định nguyên nhân gây tiểu tiện thường xuyên.

Xét nghiệm nước tiểu là vô cùng cần thiết nhằm kiểm tra sự bất thường của nước tiểu từ đó tìm ra nguyên nhân.

Nếu có thể, bạn nên thực hiện xét nghiệm nước tiểu

Các xét nghiệm khác bao gồm nuôi cấy nước tiểu và đo lượng nước tiểu dư thừa sau khi đi tiểu. Xét nghiệm này sử dụng siêu âm vùng chậu để xem còn bao nhiêu nước tiểu trong bàng quang sau khi đi tiểu.

Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm thêm nếu nghi ngờ bạn mắc bệnh lý tiềm ẩn. Họ có thể yêu cầu xét nghiệm thêm để chẩn đoán. Các xét nghiệm này bao gồm đường huyết, urê máu, độ thanh thải creatinine và điện giải. Các xét nghiệm này có thể xác định xem tiểu đêm có phải là triệu chứng của bệnh thận, tiểu đường hay một bệnh lý nào đó khác.