Chẩn Đoán Và Điều Trị Tăng Sinh Lành Tính Tuyến Tiền Liệt

Đôi nét về bác sĩ Hồ Nguyên Trường

Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt là gì?

Tuyến tiền liệt là một tuyến nhỏ nằm ngay dưới bàng quang, bao quanh đoạn đầu của niệu đạo. Chức năng chính của tuyến tiền liệt là sản xuất dịch nuôi dưỡng và vận chuyển tinh trùng.

BPH xảy ra khi các tế bào tuyến tiền liệt tăng sinh về số lượng, khiến tuyến phì đại lên về kích thước. Khi đó, tuyến tiền liệt to ra sẽ chèn ép niệu đạo và bàng quang, gây ra tình trạng tiểu khó, tiểu ngắt quãng hoặc tiểu nhiều lần.

Điểm quan trọng là BPH không phải ung thư và không có khả năng di căn. Tuy nhiên, nam giới có thể mắc đồng thời cả BPH và ung thư tuyến tiền liệt, vì vậy việc thăm khám định kỳ là cần thiết.

Sự khác biệt giữa tăng sinh lành tính và ung thư tuyến tiền liệt

Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (BPH) và ung thư tuyến tiền liệt là hai bệnh lý khác nhau, điểm khác biệt rõ rệt nhất là về bản chất, trong khi BPH chỉ là tình trạng lành tính và không di căn thì ung thư lại mang tính chất ác tính và có khả năng di căn đến các cơ quan khác.

Về vị trí phát triển, BPH thường xuất hiện ở trung tâm tuyến, đặc biệt quanh niệu đạo, còn ung thư tuyến tiền liệt thường khởi phát ở vùng ngoại vi.

Ngoài ra, tăng sinh lành tính không làm tăng nguy cơ ung thư, trong khi ung thư tuyến tiền liệt nếu không được phát hiện sớm có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Thống kê về BPH ở nam giới

Theo số liệu y khoa, có khoảng 50% nam giới ở độ tuổi 50 đã xuất hiện dấu hiệu mô học của tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (BPH), con số này tiếp tục tăng lên tới 80 – 90% ở độ tuổi 80.

Bên cạnh đó, tỷ lệ nam giới có triệu chứng lâm sàng của BPH chiếm khoảng 25 – 30% ở tuổi 50 và có xu hướng tăng dần theo tuổi tác.

Điều này cho thấy BPH là bệnh lý gắn liền với quá trình lão hóa tự nhiên của nam giới.

Triệu chứng thường gặp của BPH

BPH ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiết niệu và gây ra nhiều triệu chứng đặc trưng, dễ nhận biết như tiểu khó với tình trạng khó bắt đầu đi tiểu và phải rặn mới ra, tiểu ngắt quãng khi dòng chảy không liền mạch, dòng tiểu yếu khiến nước tiểu chảy chậm và không mạnh như bình thường, tiểu nhiều lần đặc biệt vào ban đêm gây tình trạng tiểu đêm, cảm giác tiểu không hết khi sau khi đi vệ sinh vẫn thấy còn nước trong bàng quang, và tiểu gấp với cảm giác buồn tiểu đột ngột khó thể nhịn lâu.

Những triệu chứng này thường tiến triển từ nhẹ đến nặng, ảnh hưởng đáng kể đến giấc ngủ, công việc và sinh hoạt hàng ngày.

Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị BPH

Nếu tình trạng BPH bị bỏ qua hoặc điều trị muộn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như bí tiểu cấp khi không thể đi tiểu và cần được cấp cứu ngay, nhiễm trùng đường tiết niệu do nước tiểu ứ đọng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, sỏi bàng quang hình thành từ sự lắng đọng của các khoáng chất trong nước tiểu, và tổn thương thận khi áp lực từ bàng quang ứ nước lan ngược lên thận gây ứ nước thận hoặc dẫn đến suy thận mạn tính.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám bác sĩ ngay khi xuất hiện các biểu hiện bất thường như tiểu khó, tiểu nhiều lần hoặc tiểu ngắt quãng kéo dài, tình trạng bí tiểu cấp khi không thể đi tiểu, tiểu ra máu có thể là dấu hiệu cảnh báo sỏi, nhiễm trùng hoặc bệnh lý khác, và đau vùng bụng dưới kèm sốt cùng với ớn lạnh cho thấy nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu nặng cần được xử lý kịp thời.

Khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, tránh biến chứng về sau.

Các phương pháp điều trị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Tùy theo mức độ nặng nhẹ của bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, trong đó với những trường hợp có triệu chứng nhẹ và ít ảnh hưởng đến cuộc sống, người bệnh thường được khuyến khích theo dõi kết hợp thay đổi lối sống như giảm uống nước vào buổi tối để hạn chế tình trạng tiểu đêm, hạn chế rượu bia, cà phê và thuốc lá, duy trì thói quen tập thể dục thường xuyên để giữ cân nặng hợp lý, đồng thời tránh việc nhịn tiểu quá lâu nhằm giảm áp lực lên bàng quang và tuyến tiền liệt.

Điều trị bằng thuốc

Trong điều trị bằng thuốc, bác sĩ có thể kê đơn thuốc chẹn alpha giúp giãn cơ trơn của tuyến tiền liệt và cổ bàng quang để làm giảm tình trạng tắc nghẽn, đồng thời sử dụng thuốc ức chế 5-alpha reductase nhằm thu nhỏ kích thước tuyến tiền liệt, và trong một số trường hợp có thể kết hợp cả hai loại thuốc để nâng cao hiệu quả điều trị.

Phẫu thuật

Khi điều trị bằng thuốc không còn hiệu quả hoặc người bệnh đã xuất hiện biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp can thiệp như cắt đốt nội soi tuyến tiền liệt qua niệu đạo (TURP) – một phương pháp phổ biến giúp loại bỏ phần tuyến bị phì đại,

Phẫu thuật laser sử dụng năng lượng laser để bóc tách hoặc bốc hơi mô tuyến tiền liệt, và trong một số trường hợp có thể áp dụng các kỹ thuật ít xâm lấn khác tùy theo tình trạng cụ thể của bệnh nhân.

Biện pháp phòng ngừa BPH

Dù không thể ngăn chặn hoàn toàn sự xuất hiện của BPH, người bệnh vẫn có thể giảm nguy cơ bệnh tiến triển nặng bằng cách duy trì chế độ ăn uống khoa học với nhiều rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ 

Đồng thời người bệnh hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và chất béo bão hòa, uống đủ nước nhưng tránh uống quá nhiều vào buổi tối để hạn chế tình trạng tiểu đêm, duy trì thói quen tập thể dục đều đặn như đi bộ, bơi lội hay yoga nhằm cải thiện tuần hoàn máu và tăng cường sức khỏe tuyến tiền liệt 

Đặc biệt bệnh nhân cần khám sức khỏe định kỳ, nhất là đối với nam giới trên 50 tuổi để kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề bất thường.

Lời khuyên bác sĩ Hồ Nguyên Trường

Theo bác sĩ Hồ Nguyên Trường, tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt là bệnh lý thường gặp ở nam giới lớn tuổi và gắn liền với quá trình lão hóa. Tuy không thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng người bệnh có thể hạn chế tiến triển bằng cách ăn uống lành mạnh, tập luyện đều đặn và giữ cân nặng hợp lý.

Nam giới sau 50 tuổi nên đi khám định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời, tránh biến chứng như bí tiểu hay suy thận. Khi có dấu hiệu tiểu khó, tiểu nhiều lần về đêm hoặc tiểu ra máu, cần đi khám ngay. Quan trọng nhất, việc điều trị chỉ hiệu quả khi người bệnh kết hợp thay đổi lối sống cùng phác đồ của bác sĩ.