Cẩn trọng UNG THƯ THẬN: ai dễ bị, triệu chứng và chẩn đoán

Ung thư thận là gì?

Thận là hai cơ quan hình hạt đậu, kích thước bằng nắm tay, nằm dưới lồng ngực, nằm 2 bên cốt sống thắt lưng.

Chức năng của thận bao gồm lọc chất thải từ máu, tạo ra nước tiểu, kiểm soát huyết áp, điện giải, pH máu và kích thích tủy xương sản xuất tế bào hồng cầu.

Ung thư thận là một trong mười loại ung thư phổ biến ở người trưởng thành.

Thường thì ung thư thận được phát hiện qua các xét nghiệm hình ảnh định kỳ.

Khi một khối u ác tính phát triển trong một trong hai thận (trong nhiều trường hợp có u cả 2 thận), nó có thể làm gián đoạn chức năng bình thường của cơ quan này, xâm lấn và di căn đến nhiều tổ chức trong cơ thể.

Ai có nguy cơ mắc ung thư thận?

• Tuổi tác và giới tính: nguy cơ ung thư thận tăng theo tuổi và nam giới có nguy cơ cao hơn so với nữ giới.

• Hút thuốc: hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư thận gấp đôi so với người không hút thuốc.

• Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng gây ung thư thận.

• Những người tăng huyết áp, hoặc đang điều trị suy thận, đặc biệt là những người phải lọc máu, có nguy cơ cao hơn.

• Yếu tố di truyền: một số điều kiện di truyền và bệnh xơ cứng củ cũng làm tăng nguy cơ ung thư thận.

Vì những yếu tố này mà muốn phòng ngưa ung thư thận, chúng ta có những cách sau:

1. Khám sức khỏe định kì để tầm soát các tổn thương gợi ý ung thư, kiểm soát bệnh nền.

2. Ăn uống cân bằng, giàu rau quả và hạn chế tiêu thụ chất béo bão hòa.

3. Tập Thể Dục Đều Đặn.

4. Tránh Thuốc Lá.

5. Sử dụng bất kì một loại thuốc, chế độ ăn hay thực phẩm hỗ trợ nào cũng phải thông qua ý kiến bác sĩ.

Các triệu chứng của ung thư thận

1. Máu trong nước tiểu

Xuất hiện máu trong nước tiểu, hay tiểu máu, là triệu chứng phổ biến nhất của ung thư thận.

Máu có thể khiến nước tiểu thay đổi màu tùy theo mức độ trầm trọng, từ hồng nhạt đến đỏ đậm hoặc nâu.

Đôi khi, lượng máu nhỏ đến mức chỉ có thể phát hiện qua xét nghiệm nước tiểu.

2. Đau thắt lưng

Nhiều người trên 40 tuổi thường xuyên gặp phải đau lưng do chấn thương cơ xương hoặc thoái hóa cột sống hay thoát vị đĩa đệm.

Tuy nhiên, đau thắt lưng thường xuyên, âm ỉ không rõ nguyên nhân (đặc biệt nếu 1 bên) cũng có thể là dấu hiệu của ung thư thận. Đừng chủ quan với triệu chứng này, vì tôi đã từng gặp một bệnh nhân đau lưng rất nhiều, nghĩ do sai tư thế, nhưng đến lúc khám thì phát hiện ra...ung thư thận đã xâm lấn sang cột sống.

3. Khối u vùng bụng

Khối u ở bụng xuất hiện bên hông hoặc lưng cũng có thể là dấu hiệu của ung thư thận.

Tuy nhiên, khối u ở thận thường khó cảm nhận được trong giai đoạn đầu vì thận nằm sâu trong bụng.

Một người sờ thấy một khối lớn ở hông lưng nếu là do ung thư thận thường đã chuyển sang giai đoạn trễ.

4. Các triệu chứng khác

Ung thư thận có thể gây ra mất ngon miệng và giảm cân nhanh chóng mà không có lý do rõ ràng.

Người bệnh cũng có thể mệt mỏi thường xuyên không rõ nguyên nhân.

Bệnh nhân cũng có thiếu máu, hay giảm số lượng tế bào hồng cầu. Thiếu máu có thể gây ra mệt mỏi, khó thở, xay xẩm và da nhợt nhạt.

Mặc dù sốt không phải là triệu chứng điển hình của ung thư thận, nhưng sốt không rõ nguyên nhân và tái diễn có thể là một dấu hiệu gợi ý bệnh lý ác tính.

Giai đoạn ung thư thận

Giai đoạn ung thư thận rất quan trọng để bác sĩ quyết định phương pháp điều trị hiệu quả nhất, kế hoạch theo dõi sau đó và dự đoán thời gian sống còn lại của người bệnh. Thường bác sĩ sẽ phân 4 giai đoạn theo chẩn đoán hình ảnh (chụp cắt lớp vi tính) như sau:

Giai Đoạn I: Ung thư thận ở giai đoạn I chỉ giới hạn trong thận. Tại giai đoạn này, khối u có đường kính dưới 7 cm.

Giai Đoạn II: Khối u có thể lớn hơn 7 cm trên một bên thận hoặc đã lan đến mô mỡ hoặc các mô khác của thận. Ung thư chưa lan đến các hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác.

Giai Đoạn III: Khối u có thể có kích thước bất kỳ và có thể ăn lan đến các mạch máu lớn lân cận. Ung thư chưa lan đến các hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác.

Giai Đoạn IV: Khối u có thể đã lan đến tuyến thượng thận, các hạch bạch huyết lân cận hoặc các cơ quan liền kề. Hoặc ung thư đã lan rộng hoặc di căn đến các hạch bạch huyết và các cơ quan xa.

Chữa trị ung thư thận như thế nào?

Với sự tiến bộ của y học hiện đại, có nhiều phương pháp khác nhau để đối phó với căn bệnh này.

Một số phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay (lựa chọn phương pháp nào còn tùy thuộc vào giai đoạn bệnh) bao gồm:

1. Phẫu Thuật cắt bỏ u

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính cho ung thư.

Tùy thuộc vào mức độ lan rộng của khối u, bác sĩ có thể thực hiện cắt bỏ một phần thận (partial nephrectomy) hoặc toàn bộ thận (radical nephrectomy).

Giai đoạn càng sớm, người bệnh càng có cơ hội thực hiện các biện pháp ít xâm lấn, đường mổ đủ nhỏ để lấy khối u ra, hồi phục cũng khá nhanh thay vì phải mổ hở, đau đớn, hồi phục lâu.

Phẫu thuật càng sớm càng kéo dài thời gian sống, đưa cuộc sống của người bệnh trở lại gần như bình thường.

2. Xạ trị

Xạ trị sử dụng tia xạ năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư.

Mặc dù không phải lúc nào cũng là phương pháp chính, xạ trị thường được sử dụng bổ sung sau phẫu thuật để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn các tế bào ung thư còn sót lại.

3. Hóa trị

Hóa trị thường ít hiệu quả hơn đối với ung thư thận so với các loại ung thư khác.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, hóa trị có thể được sử dụng để kiểm soát bệnh khi các phương pháp khác không đạt hiệu quả mong muốn.

4. Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch là một phương pháp tiên tiến, giúp tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể để tự tấn công và tiêu diệt tế bào ung thư.

Hiện nay, chúng ta cũng có thể lựa chọn liệu pháp nhắm trúng đích, tác động trực tiếp vào tế bào ung thư, làm chậm sự phát triển của chúng.

Phương pháp này đã cho thấy hiệu quả đáng kể trong việc điều trị ung thư thận ở giai đoạn muộn.