Với người làm ca đêm, “buổi sáng” trên đồng hồ thường là lúc người khác bắt đầu đi làm, còn bạn vừa kết thúc ca hoặc đang chuẩn bị đi ngủ.
Nhưng cơ thể lại không vận hành theo lịch xã hội. Cái mà cơ thể cần để mở đầu một chu kỳ mới là một giai đoạn chuyển trạng thái rõ ràng, có mở mắt, có hoạt động, có ăn uống và có thời gian tỉnh táo đủ lâu.
Vì vậy, buổi sáng của người làm ca đêm nên được hiểu là buổi sáng sinh học, tức thời điểm bạn thực sự bắt đầu một vòng thức mới, dù nó rơi vào chiều, tối hay đêm.
Khi buổi sáng sinh học bị ép phải sống theo lịch của người khác, cơ thể dễ rơi vào trạng thái “không biết mình đang ở ngày hay đêm”, và người trong cuộc thường chỉ cảm thấy mệt mỏi mơ hồ, khó gọi tên.
Điểm quan trọng không nằm ở việc bạn ngủ lúc mấy giờ, mà nằm ở việc cơ thể có được một nhịp khởi động và kết thúc nhất quán hay không.
Buổi sáng sinh học được xác định bởi thời điểm cơ thể bắt đầu một chu kỳ thức mới, không phụ thuộc vào giờ trên đồng hồ.
Nhịp sinh học phản ứng ra sao khi lịch sinh hoạt bị đảo?
Khi bạn làm ca đêm, trật tự quen thuộc của một ngày bị đảo: tỉnh táo vào lúc xã hội ngủ, ngủ vào lúc xã hội hoạt động.
Nhịp sinh học vốn dựa trên sự lặp lại đều đặn của hành vi và môi trường để “đoán” hôm nay cơ thể cần làm gì. Khi các mốc này thay đổi liên tục, cơ thể có thể thích nghi, nhưng thường theo kiểu thích nghi tạm bợ, nghĩa là luôn phải bù trừ.
Một biểu hiện hay gặp là cảm giác cơ thể không thật sự bước vào trạng thái nghỉ sâu. Bạn ngủ đủ giờ nhưng vẫn thấy chưa hồi phục, hoặc tỉnh dậy với cảm giác nặng đầu.
Điều này không nhất thiết là bệnh, mà là hệ quả của việc cơ thể phải ngủ trong một bối cảnh không thuận lợi: tiếng ồn ban ngày, ánh sáng lọt qua rèm, nhịp sinh hoạt gia đình, và cả việc bạn phải “cố ngủ” thay vì buồn ngủ tự nhiên.
Về lâu dài, cái khó nhất với ca đêm không phải là thức đêm, mà là duy trì được tính nhất quán để cơ thể có điểm tựa.
Những lệch nhịp thường gặp ở người làm ca đêm
Lệch nhịp ở người làm ca đêm thường không biểu hiện thành một triệu chứng duy nhất. Nó giống một cảm giác “mọi thứ hơi sai” kéo dài. Bạn có thể buồn ngủ vào thời điểm cần tỉnh, và lại tỉnh vào thời điểm muốn ngủ.
Có ngày bạn thấy đói không đúng bữa, có ngày ăn xong lại mệt rũ. Nhiều người mô tả là cơ thể không có khoảnh khắc nào thật sự dễ chịu.
Một hiện tượng khác là mệt mỏi kéo dài nhưng khó giải thích bằng công việc. Bạn có thể đã quen với áp lực ca đêm, nhưng vẫn cảm thấy năng lượng bị rút dần, dễ cáu hơn, khó tập trung hơn.
Những thay đổi này đôi khi đi kèm rối loạn nhẹ về tiêu hoá hoặc cảm giác bài tiết không “đúng nhịp”, ví dụ đi vệ sinh thất thường theo ngày làm và ngày nghỉ.
Điều đáng chú ý là các biểu hiện này thường đến chậm và không rầm rộ, nên dễ bị bỏ qua. Khi bạn sống trong trạng thái phải gồng để theo lịch, cơ thể cũng học cách im lặng, cho đến khi bạn thật sự không chịu nổi.
Lệch nhịp sinh học thường biểu hiện bằng cảm giác mệt mỏi mơ hồ, khó gọi tên, hơn là một triệu chứng rõ ràng.
Vì sao những lệch nhịp này dễ bị xem nhẹ?
Một phần vì ca đêm vốn đã được coi là “mệt là đúng”. Khi mệt trở thành điều hiển nhiên, bạn khó phân biệt đâu là mệt hợp lý của công việc, đâu là mệt do cơ thể đang vận hành lệch nhịp.
Nhiều người tự nhủ “rồi sẽ quen”, và đúng là có thể quen, nhưng cái giá của sự quen đôi khi là bạn phải dùng nhiều biện pháp bù trừ hơn để hoạt động bình thường.
Một lý do khác là người làm ca đêm thường tự xoay bằng các chất kích thích, lịch ăn uống linh hoạt, hoặc ngủ chập chờn thành nhiều giấc.
Các chiến lược này giúp vượt qua một ca làm, nhưng cũng khiến tín hiệu sinh học càng khó ổn định. Và vì ai cũng làm vậy, nó trở thành văn hoá ngầm, ít ai đặt câu hỏi về mặt sinh học.
Ngoài ra, việc so sánh với người làm giờ hành chính dễ tạo áp lực sai. Bạn có thể tự trách vì “không dậy sớm được”, “không tập sáng được”, trong khi cơ thể bạn đang sống trên một múi giờ khác. Sự tự trách này làm stress tăng thêm mà không giải quyết được gốc.
Sau đây, tôi sẽ chia sẻ một danh sách các việc bạn cần làm theo để giữ sức khoẻ tốt nhất nếu phải làm ca đêm:
Tạo "buổi sáng sinh học" rõ ràng cho riêng bạn, nếu phải làm đêm
Chọn một khoảng thời gian cố định để "khởi động ngày". Dù đó là 4 giờ chiều hay 8 giờ tối. Làm những việc như rửa mặt, ăn bữa chính, uống nước, giống cách người khác bắt đầu buổi sáng.
Tránh thay đổi giờ ngủ quá nhiều giữa các ngày. Ngay cả ngày nghỉ. Cơ thể cần sự lặp lại để nhận biết nhịp.
Dùng ánh sáng để "đánh thức" cơ thể. Bật đèn sáng khi bắt đầu ca, tắt đèn/đeo kính chống ánh sáng xanh khi sắp về.
Bảo vệ giấc ngủ ban ngày
Che cửa sổ kín bằng rèm dày hoặc miếng dán cản sáng. Anh sáng ban ngày là nguyên nhân chính khiến giấc ngủ nông.
Dùng nút tai hoặc máy phát tiếng ồn trắng để che tiếng động từ môi trường.
Tắt điện thoại hoặc chuyển sang chế độ không làm phiền. Thông báo có thể đánh thức bạn ngay cả khi không reo chuông.
Ngủ trong phòng mát, tối và yên tĩnh. Cơ thể ngủ sâu hơn khi nhiệt độ hạ nhẹ.
Ăn uống theo nhịp sinh học của bạn
Ăn bữa chính sau khi "thức dậy", không phải ngay trước khi ngủ. Giúp cơ thể phân biệt rõ thời gian hoạt động và nghỉ ngơi.
Tránh ăn nặng vào giữa đêm. Nếu đói, ưu tiên đồ ăn nhẹ dễ tiêu như trái cây, sữa chua, hạt.
Hạn chế caffeine ít nhất 4–6 giờ trước khi ngủ. Dù bạn ngủ vào ban ngày, caffeine vẫn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Giữ cơ thể vận động nhẹ nhàng
Vận động trước ca làm việc thay vì sau ca. Giúp cơ thể tỉnh táo hơn, giảm cảm giác mệt mỏi.
Không cần tập nặng. Đi bộ 15–20 phút, giãn cơ hoặc yoga nhẹ cũng đủ để cải thiện tuần hoàn và giảm căng cơ.
Tránh tập gắng sức ngay trước khi ngủ. Gây khó ngủ vì thân nhiệt và nhịp tim tăng cao.
Hạn chế tác động từ ngày nghỉ
Không đảo lịch hoàn toàn vào ngày nghỉ. Nếu muốn sống theo gia đình, thay đổi từ từ (mỗi ngày dịch 1–2 giờ), không nhảy cóc.
Giữ ít nhất một phần nhịp ngủ cũ. Ví dụ ngủ muộn hơn bình thường một chút, nhưng không chuyển hẳn sang ngủ đêm.
Quan sát và điều chỉnh linh hoạt
Ghi chú những ngày bạn cảm thấy tốt hoặc tệ. Để nhận ra quy luật: ăn gì, ngủ lúc nào, làm gì trước ca giúp bạn ổn định hơn.
Không tự trách nếu cơ thể mệt. Mệt kéo dài là tín hiệu cần điều chỉnh, không phải dấu hiệu yếu đuối.
Hiểu đúng buổi sáng để điều chỉnh nhịp sống phù hợp hơn
Với người làm ca đêm, mục tiêu thực tế không phải là sống giống người làm giờ hành chính, mà là giúp cơ thể có một chu kỳ rõ ràng và lặp lại được trong điều kiện của bạn. Buổi sáng sinh học của bạn có thể bắt đầu vào chiều, và điều đó không sai.
Sai thường nằm ở chỗ chu kỳ thay đổi liên tục: hôm nay ngủ kiểu này, mai ngủ kiểu khác; ngày nghỉ lại cố sống theo gia đình, rồi quay lại ca đêm bằng một cú đảo mạnh.
Cách tiếp cận phù hợp hơn là quan sát xem cơ thể bạn “khởi động” tốt nhất khi nào, và điều gì làm nó rối nhất. Có người ổn khi giữ nhịp ngủ gần giống nhau cả tuần. Có người cần một khoảng chuyển tiếp trước và sau ca. Không có tiêu chuẩn chung áp cho mọi ca đêm, vì môi trường sống, tính chất công việc, và cơ địa mỗi người khác nhau.
Nếu bạn thường xuyên thấy mệt kéo dài, buồn ngủ không đúng lúc, hoặc chất lượng ngủ suy giảm rõ, đó là tín hiệu nên được nhìn như một vấn đề sinh học cần điều chỉnh, thay vì chỉ là “do mình chịu không giỏi”.
Một buổi sáng sinh học rõ ràng giúp cơ thể người làm ca đêm có điểm tựa để thích nghi và phục hồi tốt hơn.
Kết luận
Với người làm ca đêm, buổi sáng không nằm trên đồng hồ, mà nằm ở cách cơ thể bắt đầu một chu kỳ mới. Khi hiểu đúng khái niệm buổi sáng sinh học, bạn sẽ bớt so sánh và bớt tự trách, đồng thời có cơ sở để xây một nhịp sống phù hợp với chính mình.
Nếu muốn nhìn rộng hơn về vai trò của buổi sáng đối với sức khoẻ tổng thể và hệ tiết niệu, bạn có thể tham khảo bài tổng quan “Buổi sáng ảnh hưởng thế nào đến sức khoẻ tổng thể và hệ tiết niệu?” trên website Saigon Medicine.
2010-2016: Tốt nghiệp loại Giỏi, xếp hạng 3 toàn khối Y đa khoa tại Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, đánh dấu mốc khởi đầu cho một sự nghiệp đầy hứa hẹn.
2016-2019: Tốt nghiệp loại Giỏi và đạt danh hiệu thủ khoa chương trình Bác sĩ nội trú, chuyên khoa cấp 1 và cao học chuyên ngành Ngoại tiết niệu tại Đại học Y Dược TPHCM. Tham gia thực tập lâm sàng tại Bệnh viện Chợ Rẫy, phát triển kỹ năng chuyên môn trong điều trị các bệnh lý hệ tiết niệu.
2022: Hoàn thành chứng chỉ phẫu thuật nội soi tiết niệu nâng cao, củng cố vị thế trong chuyên ngành.
2024: Đạt chứng chỉ Nam khoa chuẩn Châu Âu, mở ra cơ hội tiếp cận các tiêu chuẩn y tế hàng đầu thế giới.
Sự nghiệp công tác
2016: Trở thành giảng viên bộ môn Giải phẫu học tại Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch
2020-2023: Đảm nhắm vai trò bác sĩ tại Khoa Hồi sức cấp cứu Tiết niệu, Bệnh viện Bình Dân
2020-2022: Biên tập kiến thức y tế tại nhiều tổ chức truyền thông sức khỏe
2022: Sáng lập Saigon Medicine
2024 đến nay: Giữ vai trò Trưởng đơn vị Tiết Niệu tại Bệnh viện An Bình
Kỹ năng
Kỹ năng lắng nghe và giải thích vấn đề y khoa một cách dễ hiểu.
Khả năng điều hành, xây dựng môi trường làm việc tích cực.
Tìm kiếm các giải pháp sáng tạo trong điều trị.
Phân tích và áp dụng tiến bộ khoa học vào thực tiễn.
Tháng nào cũng vậy. Đầu năm người ta đặt mục tiêu rất lớn. Ăn sạch. Tập nặng. Dậy sớm. Kỷ luật thép. Rồi vài tuần sau, mọi thứ rơi rụng dần. Tới tháng 3, tháng 4, lại quay về điểm cũ. Nhiều người tự kết luận: “Tôi không có ý chí”. Tôi gặp câu đó rất nhiều trong phòng khám. Nhưng đa phần không phải vậy. Bạn không thiếu kỉ luật hay ý chí. Chỉ là bạn đang bắt cơ thể chạy nhanh hơn mức nó chịu được thôi.
Bạn có từng thấy vậy không? Mới mở mắt, chưa làm gì nhiều, mà đầu đã “đơ”. Ngồi vào bàn làm việc, mắt nhìn màn hình mà não không chịu chạy. Cà phê vào rồi vẫn thấy bứt rứt, khó tập trung, dễ cáu. Thường mọi người nghĩ do “lười”, do “thiếu động lực”. Nhưng nhiều khi không phải. Vấn đề nằm ở… buổi sáng bạn đang khởi động sai cách.
Nhiều người từng trải qua cảm giác khó chịu khi đi tiểu hoặc đau âm ỉ vùng bụng dưới. Đây là những triệu chứng khá phổ biến nhưng lại thường khiến chúng ta băn khoăn không biết có phải là dấu hiệu bất thường hay chỉ là khó chịu thoáng qua. Việc hiểu rõ bản chất của những cảm giác này và biết khi nào cần chú ý hơn sẽ giúp bạn có thái độ phù hợp với tình trạng của mình.
Bạn có từng trải qua cảm giác "có gì đó không ổn" khi những triệu chứng tiết niệu quen thuộc bỗng đi kèm với sốt nhẹ và cảm giác mệt mỏi khác thường? Nhiều người thường xem đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên hoặc dấu hiệu của cảm lạnh. Tuy nhiên, khi triệu chứng tiết niệu kèm sốt và mệt mỏi xuất hiện cùng lúc, cơ thể đang gửi những thông điệp quan trọng mà chúng ta không nên bỏ qua.
Phim người lớn hoạt động như một chất kích thích tinh thần. Mỗi lần xem, dopamine trong não tăng vọt, tạo cảm giác hưng phấn mạnh nhưng ngắn hạn. Khi lặp lại nhiều lần, não bắt đầu giảm nhạy, đòi hỏi nội dung mạnh hơn mới thấy kích thích. Điều này dẫn đến mất tập trung, giảm ham muốn thật, khó kết nối cảm xúc và đôi khi gây rối loạn chức năng tình dục ở người trẻ. Nếu duy trì lâu dài, thói quen này có thể làm lệch gu tình dục, tăng lo âu, giảm testosterone và ảnh hưởng toàn bộ sức khỏe tinh thần lẫn đời sống tình cảm.
Hầu như ai cũng từng trải qua cảm giác đau ở vùng lưng hoặc hông ít nhất một lần trong đời. Phần lớn chúng ta thường nghĩ ngay đến việc ngồi sai tư thế, làm việc quá sức, hoặc có vấn đề về cơ xương khớp. Tuy nhiên, không phải lúc nào đau lưng cũng xuất phát từ những nguyên nhân này. Đôi khi, cơn đau mà bạn cảm thấy ở vùng sau lưng hay hai bên hông lại có thể là tín hiệu mà hệ tiết niệu đang gửi đi.
Hàng ngày, chúng ta thường không để ý nhiều đến việc đi tiểu - một hoạt động tự nhiên và quen thuộc. Nhưng có bao giờ bạn dừng lại và quan sát màu sắc, mùi vị hay những thay đổi khác trong nước tiểu của mình không? Đây không chỉ là việc tò mò vô nghĩa, mà thực sự là cách để hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể.
Khi gặp khó khăn trong việc bắt đầu đi tiểu hoặc cảm giác tiểu không trọn vẹn, nhiều người thường tự an ủi rằng đây chỉ là hệ quả của tuổi tác hoặc sự mệt mỏi. Thực tế, bí tiểu và tiểu khó có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bình thường của quá trình lão hóa.
Nhịn tiểu buổi sáng thường bắt đầu từ một tình huống rất quen: vừa mở mắt đã muốn lao ra khỏi nhà, hoặc cố nằm thêm vài phút. Nhưng về mặt sinh lý, buổi sáng là thời điểm phản xạ tiểu tiện thường rõ hơn, vì bàng quang đã tích nước tiểu suốt đêm và cơ thể đang chuyển sang pha thức.
Có những thay đổi trong cuộc sống khiến chúng ta tự hỏi: "Liệu điều này có bình thường không?" Trong số đó, việc đi tiểu nhiều lần hơn, cảm giác tiểu gấp hay thức dậy vì muốn đi tiểu đêm là những tín hiệu mà nhiều người từng trải qua nhưng lại băn khoăn không biết có cần quan tâm hay không. Thực tế, ranh giới giữa sinh lý bình thường và những dấu hiệu cần lưu ý không phải lúc nào cũng rõ ràng. Điều này khiến không ít người cảm thấy phân vân: có nên chú ý đến những thay đổi nhỏ này, hay chỉ đơn giản là do uống nhiều nước, căng thẳng công việc?
Tháng nào cũng vậy. Đầu năm người ta đặt mục tiêu rất lớn. Ăn sạch. Tập nặng. Dậy sớm. Kỷ luật thép. Rồi vài tuần sau, mọi thứ rơi rụng dần. Tới tháng 3, tháng 4, lại quay về điểm cũ. Nhiều người tự kết luận: “Tôi không có ý chí”. Tôi gặp câu đó rất nhiều trong phòng khám. Nhưng đa phần không phải vậy. Bạn không thiếu kỉ luật hay ý chí. Chỉ là bạn đang bắt cơ thể chạy nhanh hơn mức nó chịu được thôi.
Bạn có từng thấy vậy không? Mới mở mắt, chưa làm gì nhiều, mà đầu đã “đơ”. Ngồi vào bàn làm việc, mắt nhìn màn hình mà não không chịu chạy. Cà phê vào rồi vẫn thấy bứt rứt, khó tập trung, dễ cáu. Thường mọi người nghĩ do “lười”, do “thiếu động lực”. Nhưng nhiều khi không phải. Vấn đề nằm ở… buổi sáng bạn đang khởi động sai cách.
Nhiều người từng trải qua cảm giác khó chịu khi đi tiểu hoặc đau âm ỉ vùng bụng dưới. Đây là những triệu chứng khá phổ biến nhưng lại thường khiến chúng ta băn khoăn không biết có phải là dấu hiệu bất thường hay chỉ là khó chịu thoáng qua. Việc hiểu rõ bản chất của những cảm giác này và biết khi nào cần chú ý hơn sẽ giúp bạn có thái độ phù hợp với tình trạng của mình.
Bạn có từng trải qua cảm giác "có gì đó không ổn" khi những triệu chứng tiết niệu quen thuộc bỗng đi kèm với sốt nhẹ và cảm giác mệt mỏi khác thường? Nhiều người thường xem đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên hoặc dấu hiệu của cảm lạnh. Tuy nhiên, khi triệu chứng tiết niệu kèm sốt và mệt mỏi xuất hiện cùng lúc, cơ thể đang gửi những thông điệp quan trọng mà chúng ta không nên bỏ qua.
Phim người lớn hoạt động như một chất kích thích tinh thần. Mỗi lần xem, dopamine trong não tăng vọt, tạo cảm giác hưng phấn mạnh nhưng ngắn hạn. Khi lặp lại nhiều lần, não bắt đầu giảm nhạy, đòi hỏi nội dung mạnh hơn mới thấy kích thích. Điều này dẫn đến mất tập trung, giảm ham muốn thật, khó kết nối cảm xúc và đôi khi gây rối loạn chức năng tình dục ở người trẻ. Nếu duy trì lâu dài, thói quen này có thể làm lệch gu tình dục, tăng lo âu, giảm testosterone và ảnh hưởng toàn bộ sức khỏe tinh thần lẫn đời sống tình cảm.
Hầu như ai cũng từng trải qua cảm giác đau ở vùng lưng hoặc hông ít nhất một lần trong đời. Phần lớn chúng ta thường nghĩ ngay đến việc ngồi sai tư thế, làm việc quá sức, hoặc có vấn đề về cơ xương khớp. Tuy nhiên, không phải lúc nào đau lưng cũng xuất phát từ những nguyên nhân này. Đôi khi, cơn đau mà bạn cảm thấy ở vùng sau lưng hay hai bên hông lại có thể là tín hiệu mà hệ tiết niệu đang gửi đi.
Hàng ngày, chúng ta thường không để ý nhiều đến việc đi tiểu - một hoạt động tự nhiên và quen thuộc. Nhưng có bao giờ bạn dừng lại và quan sát màu sắc, mùi vị hay những thay đổi khác trong nước tiểu của mình không? Đây không chỉ là việc tò mò vô nghĩa, mà thực sự là cách để hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể.
Khi gặp khó khăn trong việc bắt đầu đi tiểu hoặc cảm giác tiểu không trọn vẹn, nhiều người thường tự an ủi rằng đây chỉ là hệ quả của tuổi tác hoặc sự mệt mỏi. Thực tế, bí tiểu và tiểu khó có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bình thường của quá trình lão hóa.
Nhịn tiểu buổi sáng thường bắt đầu từ một tình huống rất quen: vừa mở mắt đã muốn lao ra khỏi nhà, hoặc cố nằm thêm vài phút. Nhưng về mặt sinh lý, buổi sáng là thời điểm phản xạ tiểu tiện thường rõ hơn, vì bàng quang đã tích nước tiểu suốt đêm và cơ thể đang chuyển sang pha thức.
Có những thay đổi trong cuộc sống khiến chúng ta tự hỏi: "Liệu điều này có bình thường không?" Trong số đó, việc đi tiểu nhiều lần hơn, cảm giác tiểu gấp hay thức dậy vì muốn đi tiểu đêm là những tín hiệu mà nhiều người từng trải qua nhưng lại băn khoăn không biết có cần quan tâm hay không. Thực tế, ranh giới giữa sinh lý bình thường và những dấu hiệu cần lưu ý không phải lúc nào cũng rõ ràng. Điều này khiến không ít người cảm thấy phân vân: có nên chú ý đến những thay đổi nhỏ này, hay chỉ đơn giản là do uống nhiều nước, căng thẳng công việc?
Sỏi thận không chỉ là những viên sỏi gây đau quặn từng cơn. Nếu không được điều trị đúng cách, chúng có thể âm thầm làm suy giảm chức năng thận, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Điều đáng lo ngại là ngay cả những viên sỏi nhỏ chỉ vài milimet tưởng chừng “vô hại” vẫn có thể gây tắc nghẽn đường tiểu, nhiễm trùng, thậm chí dẫn đến suy thận nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.
Nhiều người từng đi tán sỏi 1–2 lần, tưởng đã “hết bệnh”, nhưng chỉ sau vài tháng, triệu chứng quay lại: đau mỏi thắt lưng, tiểu buốt, tiểu ra máu, mệt mỏi kéo dài… Nguyên nhân phổ biến đến từ điều trị chưa triệt để, không cá nhân hóa theo cơ địa, hoặc bỏ qua chế độ ăn uống, vận động và theo dõi sau điều trị.
Sỏi thận không thể chữa theo kiểu đối phó hay trông chờ “tán một lần là xong”. Để điều trị hiệu quả và ngăn tái phát, cần có phác đồ bài bản, được theo dõi bởi bác sĩ chuyên sâu và quan trọng nhất là hiểu đúng mức độ nguy hiểm của bệnh từ sớm. Đừng chủ quan, vì bạn chỉ có một đôi thận để sống khỏe.
Sùi mào gà do virus HPV gây ra, lây qua đường tình dục, xuất hiện u nhú ở vùng sinh dục, hậu môn, miệng. Điều trị bao gồm đốt laser (hiệu quả, ít nhiễm trùng nhưng có thể gây sẹo), áp lạnh (ít đau, phù hợp nốt nhỏ, cần lặp lại), bôi thuốc (đơn giản, chi phí thấp nhưng lâu dài). Bác sĩ Hồ Nguyên Trường, chuyên gia Tiết niệu - Nam học, khuyên điều trị sớm, kết hợp phương pháp, xét nghiệm đồng nhiễm và kiêng quan hệ để tránh lây lan. Tiêm vắc-xin HPV sau điều trị giúp giảm nguy cơ tái phát. Liên hệ cơ sở y tế uy tín để được tư vấn.
Tháng nào cũng vậy. Đầu năm người ta đặt mục tiêu rất lớn. Ăn sạch. Tập nặng. Dậy sớm. Kỷ luật thép. Rồi vài tuần sau, mọi thứ rơi rụng dần. Tới tháng 3, tháng 4, lại quay về điểm cũ. Nhiều người tự kết luận: “Tôi không có ý chí”. Tôi gặp câu đó rất nhiều trong phòng khám. Nhưng đa phần không phải vậy. Bạn không thiếu kỉ luật hay ý chí. Chỉ là bạn đang bắt cơ thể chạy nhanh hơn mức nó chịu được thôi.
Bạn có từng thấy vậy không? Mới mở mắt, chưa làm gì nhiều, mà đầu đã “đơ”. Ngồi vào bàn làm việc, mắt nhìn màn hình mà não không chịu chạy. Cà phê vào rồi vẫn thấy bứt rứt, khó tập trung, dễ cáu. Thường mọi người nghĩ do “lười”, do “thiếu động lực”. Nhưng nhiều khi không phải. Vấn đề nằm ở… buổi sáng bạn đang khởi động sai cách.
Nhiều người từng trải qua cảm giác khó chịu khi đi tiểu hoặc đau âm ỉ vùng bụng dưới. Đây là những triệu chứng khá phổ biến nhưng lại thường khiến chúng ta băn khoăn không biết có phải là dấu hiệu bất thường hay chỉ là khó chịu thoáng qua. Việc hiểu rõ bản chất của những cảm giác này và biết khi nào cần chú ý hơn sẽ giúp bạn có thái độ phù hợp với tình trạng của mình.
Bạn có từng trải qua cảm giác "có gì đó không ổn" khi những triệu chứng tiết niệu quen thuộc bỗng đi kèm với sốt nhẹ và cảm giác mệt mỏi khác thường? Nhiều người thường xem đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên hoặc dấu hiệu của cảm lạnh. Tuy nhiên, khi triệu chứng tiết niệu kèm sốt và mệt mỏi xuất hiện cùng lúc, cơ thể đang gửi những thông điệp quan trọng mà chúng ta không nên bỏ qua.
Phim người lớn hoạt động như một chất kích thích tinh thần. Mỗi lần xem, dopamine trong não tăng vọt, tạo cảm giác hưng phấn mạnh nhưng ngắn hạn. Khi lặp lại nhiều lần, não bắt đầu giảm nhạy, đòi hỏi nội dung mạnh hơn mới thấy kích thích. Điều này dẫn đến mất tập trung, giảm ham muốn thật, khó kết nối cảm xúc và đôi khi gây rối loạn chức năng tình dục ở người trẻ. Nếu duy trì lâu dài, thói quen này có thể làm lệch gu tình dục, tăng lo âu, giảm testosterone và ảnh hưởng toàn bộ sức khỏe tinh thần lẫn đời sống tình cảm.
Hầu như ai cũng từng trải qua cảm giác đau ở vùng lưng hoặc hông ít nhất một lần trong đời. Phần lớn chúng ta thường nghĩ ngay đến việc ngồi sai tư thế, làm việc quá sức, hoặc có vấn đề về cơ xương khớp. Tuy nhiên, không phải lúc nào đau lưng cũng xuất phát từ những nguyên nhân này. Đôi khi, cơn đau mà bạn cảm thấy ở vùng sau lưng hay hai bên hông lại có thể là tín hiệu mà hệ tiết niệu đang gửi đi.
Hàng ngày, chúng ta thường không để ý nhiều đến việc đi tiểu - một hoạt động tự nhiên và quen thuộc. Nhưng có bao giờ bạn dừng lại và quan sát màu sắc, mùi vị hay những thay đổi khác trong nước tiểu của mình không? Đây không chỉ là việc tò mò vô nghĩa, mà thực sự là cách để hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể.
Khi gặp khó khăn trong việc bắt đầu đi tiểu hoặc cảm giác tiểu không trọn vẹn, nhiều người thường tự an ủi rằng đây chỉ là hệ quả của tuổi tác hoặc sự mệt mỏi. Thực tế, bí tiểu và tiểu khó có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bình thường của quá trình lão hóa.
Nhịn tiểu buổi sáng thường bắt đầu từ một tình huống rất quen: vừa mở mắt đã muốn lao ra khỏi nhà, hoặc cố nằm thêm vài phút. Nhưng về mặt sinh lý, buổi sáng là thời điểm phản xạ tiểu tiện thường rõ hơn, vì bàng quang đã tích nước tiểu suốt đêm và cơ thể đang chuyển sang pha thức.
Có những thay đổi trong cuộc sống khiến chúng ta tự hỏi: "Liệu điều này có bình thường không?" Trong số đó, việc đi tiểu nhiều lần hơn, cảm giác tiểu gấp hay thức dậy vì muốn đi tiểu đêm là những tín hiệu mà nhiều người từng trải qua nhưng lại băn khoăn không biết có cần quan tâm hay không. Thực tế, ranh giới giữa sinh lý bình thường và những dấu hiệu cần lưu ý không phải lúc nào cũng rõ ràng. Điều này khiến không ít người cảm thấy phân vân: có nên chú ý đến những thay đổi nhỏ này, hay chỉ đơn giản là do uống nhiều nước, căng thẳng công việc?
Tháng nào cũng vậy. Đầu năm người ta đặt mục tiêu rất lớn. Ăn sạch. Tập nặng. Dậy sớm. Kỷ luật thép. Rồi vài tuần sau, mọi thứ rơi rụng dần. Tới tháng 3, tháng 4, lại quay về điểm cũ. Nhiều người tự kết luận: “Tôi không có ý chí”. Tôi gặp câu đó rất nhiều trong phòng khám. Nhưng đa phần không phải vậy. Bạn không thiếu kỉ luật hay ý chí. Chỉ là bạn đang bắt cơ thể chạy nhanh hơn mức nó chịu được thôi.
Bạn có từng thấy vậy không? Mới mở mắt, chưa làm gì nhiều, mà đầu đã “đơ”. Ngồi vào bàn làm việc, mắt nhìn màn hình mà não không chịu chạy. Cà phê vào rồi vẫn thấy bứt rứt, khó tập trung, dễ cáu. Thường mọi người nghĩ do “lười”, do “thiếu động lực”. Nhưng nhiều khi không phải. Vấn đề nằm ở… buổi sáng bạn đang khởi động sai cách.
Nhiều người từng trải qua cảm giác khó chịu khi đi tiểu hoặc đau âm ỉ vùng bụng dưới. Đây là những triệu chứng khá phổ biến nhưng lại thường khiến chúng ta băn khoăn không biết có phải là dấu hiệu bất thường hay chỉ là khó chịu thoáng qua. Việc hiểu rõ bản chất của những cảm giác này và biết khi nào cần chú ý hơn sẽ giúp bạn có thái độ phù hợp với tình trạng của mình.
Bạn có từng trải qua cảm giác "có gì đó không ổn" khi những triệu chứng tiết niệu quen thuộc bỗng đi kèm với sốt nhẹ và cảm giác mệt mỏi khác thường? Nhiều người thường xem đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên hoặc dấu hiệu của cảm lạnh. Tuy nhiên, khi triệu chứng tiết niệu kèm sốt và mệt mỏi xuất hiện cùng lúc, cơ thể đang gửi những thông điệp quan trọng mà chúng ta không nên bỏ qua.
Phim người lớn hoạt động như một chất kích thích tinh thần. Mỗi lần xem, dopamine trong não tăng vọt, tạo cảm giác hưng phấn mạnh nhưng ngắn hạn. Khi lặp lại nhiều lần, não bắt đầu giảm nhạy, đòi hỏi nội dung mạnh hơn mới thấy kích thích. Điều này dẫn đến mất tập trung, giảm ham muốn thật, khó kết nối cảm xúc và đôi khi gây rối loạn chức năng tình dục ở người trẻ. Nếu duy trì lâu dài, thói quen này có thể làm lệch gu tình dục, tăng lo âu, giảm testosterone và ảnh hưởng toàn bộ sức khỏe tinh thần lẫn đời sống tình cảm.
Hầu như ai cũng từng trải qua cảm giác đau ở vùng lưng hoặc hông ít nhất một lần trong đời. Phần lớn chúng ta thường nghĩ ngay đến việc ngồi sai tư thế, làm việc quá sức, hoặc có vấn đề về cơ xương khớp. Tuy nhiên, không phải lúc nào đau lưng cũng xuất phát từ những nguyên nhân này. Đôi khi, cơn đau mà bạn cảm thấy ở vùng sau lưng hay hai bên hông lại có thể là tín hiệu mà hệ tiết niệu đang gửi đi.
Hàng ngày, chúng ta thường không để ý nhiều đến việc đi tiểu - một hoạt động tự nhiên và quen thuộc. Nhưng có bao giờ bạn dừng lại và quan sát màu sắc, mùi vị hay những thay đổi khác trong nước tiểu của mình không? Đây không chỉ là việc tò mò vô nghĩa, mà thực sự là cách để hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể.
Khi gặp khó khăn trong việc bắt đầu đi tiểu hoặc cảm giác tiểu không trọn vẹn, nhiều người thường tự an ủi rằng đây chỉ là hệ quả của tuổi tác hoặc sự mệt mỏi. Thực tế, bí tiểu và tiểu khó có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bình thường của quá trình lão hóa.
Nhịn tiểu buổi sáng thường bắt đầu từ một tình huống rất quen: vừa mở mắt đã muốn lao ra khỏi nhà, hoặc cố nằm thêm vài phút. Nhưng về mặt sinh lý, buổi sáng là thời điểm phản xạ tiểu tiện thường rõ hơn, vì bàng quang đã tích nước tiểu suốt đêm và cơ thể đang chuyển sang pha thức.
Có những thay đổi trong cuộc sống khiến chúng ta tự hỏi: "Liệu điều này có bình thường không?" Trong số đó, việc đi tiểu nhiều lần hơn, cảm giác tiểu gấp hay thức dậy vì muốn đi tiểu đêm là những tín hiệu mà nhiều người từng trải qua nhưng lại băn khoăn không biết có cần quan tâm hay không. Thực tế, ranh giới giữa sinh lý bình thường và những dấu hiệu cần lưu ý không phải lúc nào cũng rõ ràng. Điều này khiến không ít người cảm thấy phân vân: có nên chú ý đến những thay đổi nhỏ này, hay chỉ đơn giản là do uống nhiều nước, căng thẳng công việc?
Bạn cần đăng nhập để bình luận bài viết này